دشت شیمبار خوزستان| بهشتی گم شده و جنگلی

0

دشت شیمبار خوزستان که جزو زیباترین مناطق کشور ما ایران محسوب می شود در زاگرس واقع شده است . منطقه ای فوق العاده که به دلیل اعلام آن جزو مناطق حفاظت شده بکر و دست نخورده باقی مانده است . منطقه شیمبار در دسته مناطق جنگلی قرار دارد که در آن گونه های خاص گیاهی و جانوری وجود دارد . همچنین در آن تالاب زیبایی وجود دارد که ارتفاعات برفگیر للر ، کینو ، تاراز و منار مانند محافظانی دور تا دور آن را فرا گرفته اند و شاید این موضوع زیبایی آن را نیز بیشتر کرده باشد . همینطور چشمه های فوق العاده ای را در آن می توان دید که با نام هایی چون چشمه سوسن ، چشمه تنگ سرد ، سرحونی و سرخاب خوانده می شوند . در این منطقه گیاهان و درختانی چون انار ، انگور ، توت وحشی ، مورد معطر و بلوط ایرانی دیده می شود . حیوانات خاص منطقه نیز در این حوالی به راحتی زندگی می کنند زیرا همانطور که گفتیم این منطقه جزو مناطق حفاظت شده بوده و برای ورود باید حتما برگه عبور ارائه داده شود . از انواع این حیوانات می توان به کل و بز ، کبک ، خرس ، سنجاب ایرانی ، تیهو ، گرگ ، گراز ، پلنگ ، خرس قهوه ای ، خرگوش ، گربه وحشی ، کفتار ، انواع خفاش ، شغال ، تشی  و قوچ وحشی اشاره کرد که وجود آن ها شاید به زیبایی آن منطقه طبیعی افزوده باشد . برای دیدن این منطقه باید به استانخوزستان سفر کرد و مسیر شهرکرد به  مسجد سلیمان را هدف خود قرار داد . البته بهترین زمان سفر به این منطقه فصل بهار است ، پس اگر قصد بازدید دارید باید برای این فصل برنامه ریزی نمایید . تا هم آب و هوای بهتری باشد و هم طبیعت زیباتری را شاهد باشید . پس هدف ما استان خوزستان است و مقصد بعدی شهر مسجد سلیمان، زیرا این منطقه در شمال شرقی این شهرستان و با فاصله 80 کیلومتری از آن قرار گرفته است . وسعت آن در حدود 50 هزار هکتار بوده که به دلیل دسترسی مشکل به منطقه همچنان بکر و دست نخورده و دور از آسیب های انسانی به زندگی طبیعی خود ادامه می دهد . هر چند که مسیر کوچ عشایر از این منطقه است و گاهی از مراتع شمالی آن به عنوان مراتع ییلاقی استفاده می کنند .

تاریخچه منطقه و ویژگی جغرافیایی آن

موقعیت جغرافیایی آن 32 درجه و “10 9 تا “55 39 و 32 درجه عرض شمالی و “33 30 49 تا “00 44 49 درجه طول شرقی است . در واقع دشت شیمبار خوزستان، در امتدادسلسله کوه های زاگرس در منطقه خوزستان می باشد و در آن یخچال های طبیعی نیز دیده می شود .شاید بهتر باشد این منطقه را به سه بخش مجزا با نام های در یاچه سد شهید عباسپور ، منطقه کوهستانی جنگل های بلوط و منطقه تالابی شط شیمبار تقسیم کنیم . لازم به ذکر است که این منطقه طبق قانون مصوب در تاریخ 15 / 10 / 1387 با شماره 82 توسط شورای عالی محیط زیست به صورت رسمی به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام گردید . هر چند که از سال 1379 تحت مراقبت و محافظت اداره محیط زیست منطقه قرار داشت . در گذشته های دور نیز از این تالاب یاد شده و از آن به عنوان یک منبع مهم نام برده می شده است.

 شیمبار

وضعیت طبیعی منطقه شیمبار

در دشت شیمبار خوزستان، چند کوه با ارتفاعات مختلف به چشم می خورد با نام های کینو ( با داشتن ارتفاع 3800 متر ) ، منار ( با ارتفاع 1800 متر ) ، تار ( با ارتفاعی بالغ بر 3000 متر ) که از ارتفاعات و کوه های مهم منطقه محسوب می شود . در واقع این منطقه حفاظت شده از صخره ها و ارتفاعات پر شیب و صعب العبور پوشیده شده است . به دلیل وجود این کوه ها دره ها و تنگه های بزرگ و معروفی نیز در منطقه وجود دارد با نام های تنگ سنان ، چال منار ، تنگ سرد ، تنگ رپی ، تنگ چلو و تنگ شلاو که زیستگاه حیلت وحش منطقه را تشکیل داده اند . همچنین وجود تالاب زیبای شیمبار بر زیبایی منطقه افزوده است . این تالاب گاهی عشایر را به سمت خود می کشاند. همچنین چشمه هایی به صورت دائم در این محل دیده می شود و وجود آن ها به دلیل برفگیر بودن منطقه بوده که تقریبا تمام سال جاری هستند . چشمه هایی چون : سربازار ، سرحونی ، سوسن و سرخاب ، تنگ سرد ، گندیکار ، شلا ، تنگ سنان ، چال منار و تنگ چلو . که باعث آبیاری باغ های منطقه شده و آب مورد نیاز دامداران را نیز تامین می نماید. همچنین منبع تغذیه آبی حیوانات وحشی منطقه نیز می باشد. شیمبار

تالاب شیمبار یکی از جاذبه های منطقه

در مرکز دشت شیمبار خوزستان، تالابی زیبا با وسعت 2000 هکتار خودنمایی می کند . سطح این تالاب پوشیده از درختان و درختچه های خاصی است که در نوع خود کم نظیر هستند . از انواع آن می توان به پده ، جاز ، انار ، انگور ، تمشک  و توت اشاره کرد که به صورت خودرو در محل رشد کرده اند و به گونه ای انبوه در کنار یکدیگر قرار گرفته اند که حتی برخی مناطق آن غیر قابل نفوذ می باشد . آب این تالاب زیبا از طریق آب های سطحی کوه های کینو ، تار و للر و دامنه های شرقی آن ها تامین می گردد و البته مسیر خود را از تالاب به جهتی که به پل نگین معروف است کج کرده و وارد دره شلا می شود و سپس به سد شهید عباسپور منتهی می گردد. این تالاب زیبا علاوه بر داشتن پوشش گیاهی خاص خود زیستگاه جانوران منطقه نیز محسوب می گردد . همچنین در زمانی کوتاه به دلیل قرار گرفتن در مسیر پرندگان مهاجر مکانی برای تمدید قوای آنان نیز محسوب می شود . پرندگانی از نوع آبزی و کنار آبزی که از انواع آن ها می توان به اکرات ، کشیم ، چنگر و حواصیل اشاره کرد . در صورت بروز هرگونه مشکل می توان به پاسگاه محیط بانی که در نزدیکی چشمه سرحونی قرار دارد مراجعه کرد . شیمبار

انواع جاذبه های گیاهی و جانوری دشت شیمبار خوزستان

در این منطقه حیوانات مختلفی زندگی می کنند که البته جمعیت تعدادی از آن ها به دلیل شکارهای بی رویه و شاید بدون مجوز و همچنین رسیدگی نکردن به محیط زندگی آن ها کم شده است . به طوری که امروزه تنها  25 گونه پستاندار و 70 گونه پرنده در منطقه باقی مانده است . این حیوانات در منطقه به صورت پراکنده زندگی می کنند و محدوده خاصی ندارند . همچنین انواع پرندگان درخت زی و خشک زی و همچنین آبزی در آن منطقه دیده می شود . پرندگانی مانند : حواصیل شب ، کشیم کوچک و بزرگ ، هدهد ، انواع توکا ، حواصیل خاکستری ، کبک ، انواع دارکوب ، تیهو ، بلبل دم سرخ ، غراب ، بلبل خرما ، انواع قمری و کبوتر ، جی جاق ، کمرکلی کوچک و بزرگ ، انواع توکا ، زاغی ، لاشخورها ، چرخ ریسک و سایر پرندگان شکاری. در منطقه شیمبار انواع گونه های گیاهی نیز با تنوع زیاد دیده می شود که به صورت 3 اشکوب کاملا مجزا قرار گرفته اند . این دسته شدن گیاهان در 3 گروه مجزا خود یکی از عجایب و جاذبه های طبیعی منطقه محسوب می گردد . در شط شیمبار بیشتر درختان و درختچه های جاز را می بینیم که بسیار متراکم در کنار یکدیگر قرار دارند . در قسمت کوهستانی بیشتر درختان بلوط را می بینیم و در بخشی دیگر بیشتر درختچه های مورد معطر وجود دارند که تراکم زیاد آن ها نیز در نوبه خود جالب می باشد. همانطور که گفتیم گونه های مختلف و متنوعی از درختان و درختچه ها در دشت شیمبار خوزستان روییده است که به طور خلاصه شاید بتوان به تعدادی از آن ها اشاره کرد . گونه های مانند : انگور ، بادام ، کیکم ، جاز ، پده ، زالزالک ، ارژن ، کلخونک ، مورد ، چنار ، آلبالو وحشی ، توت ، گون ، زبان گنجشک ، زیره ، گاو زبان ، خاکشیر ، پرسیاوشان ، مورد معطر ، ریواس ، انواع گرامینه و تعداد زیاد و متنوعی از گیاهان دارویی.

انواع جاذبه های گیاهی و جانوری منطقه

آثار تاریخی دشت شیمبار خوزستان

در چند نقطه از منطقه از جمله تنگ سوسن و سرخاب ، تنگ سنان و تنگ سرد آسیاب های آبی دیده می شود که بسیار قدیمی هستند و تا حدود 20 سال پیش نیز همچنان مورد استفاده قرار می گرفتند . اما معروفترین اثر تاریخی منطقه که به دوران ساسانی باز می گردد پلی است به نام پل نگین  که در واقع خروجی تالاب شیمبار می باشد. این پل خاص وظیفه ماندگاری و کنترل آب تالاب را بر عهده دارد زیرا خروج آب تالاب را به گونه ای کنترل می کند . همچنین از سیلاب و آبگرفتگی زمین های اطراف در زمان باران های لحظه ای و سیل آسا جلوگیری می کند .

آثار تاریخی منطقه

بهترین راه دسترسی به دشت شیمبار

بهترین مسیر راهی است که به تازگی احداث شده و شهرکرد را به مسجد سلیمان متصل می سازد . این مسیر آسفالت بوده و کار زیرسازی و آسفالت آن همچنان ادامه دارد تا مسیری راحت به درون منطقه ایجاد گردد . البته در داخل منطقه راه های رسیدن به روستاها شنی هستند و اگر بخواهیم آن ها را درجه بندی کنیم در جه 3 باشند. در صورتیک ه دوست دارید حیوانات دشت شیمبار را از نزدیک تر مشاهده نمایید بهتریم مسیر از اندیکا به بازفت است که از وسط منطقه عبور می کند و مزیت آن این است که تنها بخشی از آن شنی می باشد و بقیه آن آسفالت شده است . البته اگر دوست دارید پیاده مسیر را طی کنید و ملموس تر حیوانات را ببینید می توانید از مسیر فرعی که مالرو نیز است حرکت نمایید.

آثار تاریخی منطقه

محدوده دشت شیمبار

محدوده امن دشت شیمبار را به سه بخش تقسیم کرده اند که این سه منطقه به شرح زیر می باشد :

1 – کوه گریز از راس تا دریاچه سد عباس پور .

2 – از راس بالایی تونل دلا در جاده آسفالته تا پل نگین و از آن جا به محل باریکه تالاب تا چشمه گندیکار و در همان راستا تا چشمه تنگ سنان و از آن به سمت چال منار تا نوک کوه منارتا بخش بالای تونل دلا .

3 – از بخش باغ های تنگ پل تا خط راس کوه کینوو سپس تا خط راس کوه للر به تنگ لیله .

علاوه بر طبیعت زیبای منطقه و لذت بردن از آن انواع جاذبه های قایقرانی ، عکاسی ، ماهیگیری ، پیاده روی و کوهنوردی نیز در این منطقه برای علاقمندان مهیا می باشد .محدوده منطقه

منبع: همگردی

نظرات مسدود است.